Halkalı Kuyruklu Lemur, Madagaskar'ın sembolü haline gelmiş, siyah-beyaz halkalı uzun kuyruğu ve sosyal yapısıyla tanınan popüler bir primat türüdür.
Halkalı kuyruklu lemur (Lemur catta), primatlar taktik ağacının en eski kollarından biri olan lemuriformlar arasında yer alan ve dünyaya en kolay tanıdığı Madagaskar canlılarından biridir. Siyah ve beyaz halkalı, karakteristik uzun kuyruğu ve meraklı bakışlarıyla zoologların ve doğaseverlerin gözdesidir. Diğer lemur türlerinin aksine zamanının büyük bir kısmını ağaçlarda değil, yer yüzeyinde geçirirler ve bu da onları gözlemlemeyi daha kolay hale getirir.
Fiziksel olarak ince yapılı, uzun bacaklı ve sivri burunlu bir primattır. Postu gri ila pembe-kahverengi tonlarında olup, karın bölgesi beyazdır. Gözlerinin etrafındaki siyah maske benzeri tüyler, onlara oldukça etkileyici ve dik bir ifade
kazandırır. Uzun kuyruklarında 13 ila 15 arasında siyah ve beyaz halka bulunur. Bu kuyruk yürürken havada dik bir şekilde taşınır ve uzaktan grubun diğer üyelerinin birbirini kaybetmemesini sağlar.
Sosyal yapısı oldukça gelişmiştir. 30 bireye kadar varabilen anaerkil (dişi liderliğindeki) gruplar halinde yaşarlar. Dişiler sosyal hiyerarşinin en tepesindedir; en iyi yiyeceklere ve dinlenme alanlarına ilk onlar ulaşır. Erkekler ise grubun en alt kademesindedir ve hatta zaman zaman gruptan dışlanıp yalnız yaşamak zorunda kalabilirler. Koku bezlerini kullanarak yaptıkları işaretlemeler ve erkeklerin kuyruklarına kötü kokulu salgılar sürerek gerçekleştirdikleri "koku savaşları" grup içi dinamiklerin en önemli parçasıdır.
Beslenmelerinde ana unsur meyvelerdir, özellikle demir
hindi (tamarind) ağacının meyveleri diyetlerinin belkemiğini oluşturur. Bunun yanı sıra çiçekler, yapraklar, ağaç kabukları ve bazen küçük omurgasızları da yerler. Güneşin doğuşuyla birlikte serin Madagaskar sabahlarında kollarını ve bacaklarını açarak güneş ışınlarına karşı meditasyon yapar gibi otururlar. Bu davranış, vücut ısılarını düzenlemek ve güne enerjik başlamak için hayati önem taşır.
Ekosistemdeki rolleri tohum dağılımı (frugivory) açısından çok büyüktür. Yedikleri meyvelerin çekirdeklerini dışkı yoluyla farklı bölgelere taşıyarak ormanların yenilenmesine katkı sağlarlar. Ancak habitat kaybı, aşırı otlatma, yakacak odun üretimi ve evcil hayvan ticareti gibi tehditler yüzünden popülasyonları hızla azalmaktadır.
Fossaların ve diğer yırtıcıların da hedefi olmaları, hayatta kalma mücadelelerini zorlaştıran bir diğer doğal faktördür.
Hayır, halkalı kuyruklu lemurlar vahşi primatlardır. Evcil hayvan olarak bakılmaları hem yasalara aykırıdır hem de son derece zordur. Sosyal yapıları bozulduğunda agresifleşebilir ve özel beslenme gereksinimleri vardır.
Halkalı kuyruklu lemurlar kuyruklarını denge aracı olarak değil, daha çok sosyal iletişim, grup üyelerinin birbirini takip etmesi ve koku işaretleşmesi (koku düelloları) amacıyla kullanırlar.
Lemur toplumlarında liderlik ve üstünlük dişilere aittir (matriarkal sistem). Dişiler erkeklerden her zaman üstündür ve besin kaynaklarına öncelikli erişim hakkına sahiptirler.